Posts

𝐊𝐀𝐋𝐕𝐀𝐑𝐈 𝐓𝐋𝐀𝐍𝐆 𝐓𝐈 𝐓𝐈

Image
Tui hal huam huam tihreh nan zo tui thiang in khawlh khawlh hi a tha ber tih a chiang a. Chu chu mi tin hriat a ni. Mahse, engtiang takin nge chu zo tui thiang chuan kan taksa chhungah a zu thawh a, engtin nge kan tui halna chu a zu tihreh tak huai huai tih erawh chu hria kan vang ngawt ang. Chutiang deuh chuan Lal Isua thihna hian ringtute tan chhandamna a thlen tih chu kan chiang tlang viau a, mahse engtiang takin nge chu thihna chuan Pathian lung a tihawi tih hi hmanlai atanga Pathian Thu chikmite lo sawiho tawh thin leh sawifiah dan hrang hrang lo awm tawh thinna a ni. Sawi dan lar deuh deuhte chu – ringtute tuar aia tuarna, hmangaihna lantirna leh Krista hnehna te hi an ni a. A pawimawh theuh mai. Mi sual tuar aia tuarna Hei hi kan hriat lar ber a ni a. Kan pawm thiam ber pawh a ni. A tir atanga Kristiante hriat thiam dan pawh a ni tlangpui awm e. Tluantling taka sawi tantu erawh chu zabi 11-na daiha kohhran hruaitu ropui tak Anselm-a an tih kha a ni. Ani hian mihringin Pathia...

𝐆𝐎𝐎𝐃 𝐅𝐑𝐈𝐃𝐀𝐘 𝐀𝐓𝐀𝐍𝐀 𝐈𝐍𝐁𝐔𝐀𝐓𝐒𝐀𝐈𝐇

Image
Hnam tin hian thil tih dan phung kan nei theuh va, zeizia kan nei hrang vek a, kan hman thiam bik thil leh ngaih pawimawh zual pawh a awm thin. Mizote pawh kan bang chuang lo. Mizo Kristianna nihphung leh kan kalpui dan hrim hrimah pawh hian thiam bik riau kan neihzia chu a lang a. Chung zingah chuan Kristian hunpui pakhat Good Friday hi a ni ngei ang. Good Friday leh Easter Sunday ai daiha Krismas leh Kum Thar kan uar thin hi Bible-in heng thil pahnih a ngaih pawimawh chin ve ve han chik deuh chuan a mak duh angreng hle a ni. 𝐓𝐡𝐥𝐚𝐫𝐚𝐮 𝐩𝐚𝐰𝐥𝐧𝐚 𝐜𝐡𝐚𝐧 𝐤𝐚𝐧 𝐭𝐮𝐦 𝐝𝐚𝐧 Mizoten thlarau pawlna chan kan tumna hmun chu huau huauna hmunah a ni deuh ber awm e. Kan lam nasatna hmun leh kan pun khawm tamna hmunah chan san kan tum ta a ang thin hle. Tunhma chuan fianriala Pathian pawlna nei tura infuihna hi a tam hle. Mahnia awm kerh kerh a, ngaihtuahna fim hmanna hmun hi Pathian pawlna thuk tak nen a inhmeh a ni awm asin. Tin, Mizoten pawlna thar kan beisei a Camping leh Crusade...

𝐊𝐇𝐀𝐖𝐍𝐆𝐀𝐈𝐇𝐍𝐀𝐀 𝐂𝐇𝐈𝐀𝐍𝐆 𝐋𝐎

Image
Mizotawng pianpui tawng atana nei ve lo kan thian pakhat chuan nula pakhat chungchang sawiin, “A ni hi chu ka ngaizawng ni lovin ka khawngaih tlat,” a ti ta roh a. Hre phak te chu kan lo ip chawih chawih mai. Kha nula khan khawngaih bik nih kha a lo duh ikhaw lo mai bawk a. Mi aia nula ‘khawngaihthlak’ bik nih chu thil duhawm tak va ni suh. Kan thianpa khan a tawngkam hmanin midang aia ‘chau bik, thei lo bik, midangte tluk lo bik, tlawm bik, chan chhe bik,’ tihna a kawk thei tih a man pha miah lo. Chutiang chiah chuan ‘Pathian khawngaihna a ni e,’ kan tih hian ‘phu loh malsawmna leh duhsakna’ kan dawn, keimahni lama chhuan tur reng awm lo tihna a lo ni daih a. Khawngaihna pawm tur chian inngaihtlawm hle a ngai. Thenkhat chuan Chhandamna pawh hi eng emaw tizawng taka kan thawh chhuah ni se an tih hmel zawk thin a. Khawngaihna vek a nih chuan a dawngtuin a bat a rul zo seng dawn lo a ni si a. Khawngaihnaah chuan kan chiang em tih inenfiahnan a hnuaia mite hi hmang ta ila: 𝐈 𝐢𝐧𝐜𝐡𝐡𝐮...

𝐊𝐎𝐇𝐇𝐑𝐀𝐍: 𝐙𝐀𝐁𝐈 𝟏𝟗-𝐍𝐀 𝐀𝐓𝐀𝐍𝐆𝐈𝐍

Image
Pathian Kohhran chanchin hi a ngaihnawm hle a. Ringtu mimal chanchin ang maiin a ngaih theih dan a awm. Harsatna leh buaina a tawk hnem hle a. Chu chu tunlai hun (Modern times) ah phei chuan a lang chiang lehzual. Hriatna lo thang zelin hmanlai deuh zawk atanga a tihdan phung pangngai kha a rawn su dawrh dawrh a. Kohhran chuan a dinhmun a siamrem deuh a ngai fo a ni. Chutiang karah chuan Pathian mi rinawm an lo chhuak a, Kohhran tana thih huamin an bei a, Chanchin Tha mei chu mit lova inhlanchhawn zel a lo ni thin a ni. 𝐒𝐚𝐤𝐡𝐚𝐰 𝐭𝐡𝐢𝐥𝐚𝐡 𝐤𝐡𝐚𝐰𝐭𝐡𝐥𝐚𝐧𝐠 𝐚 𝐜𝐡𝐢𝐫𝐢 France Revolution 1757 khan sorkar leh khawtlang nun atangin Kristianna a paih chhuak dawrh mai a. Thil pawi tak leh Kristian ram tana thil thar a ni. Sakhua chu tibo hlen lo mahse sakhaw dinhmun chu a tiderthawng ta hrim hrim a. Ngaihtuahna thar a lo chhuak ta tuam tuam mai. Ludwig Feuerbach (1804-1872) chuan Pathian hi mihringte suangtuahna vak velin a siam a ni, tih thu a rawn zirtir a. Communist ngaihdan z...

𝐒𝐂𝐈𝐄𝐍𝐂𝐄 𝐍𝐆𝐄 𝐒𝐂𝐈𝐄𝐍𝐓𝐈𝐒𝐌

Image
Tunhma zawng khan mihring culture-ah Pathianin hmun lailum a chang a. Hnawksak titu rawn chhuak zauh zauh mah se a tawpa che chhe zawk an ni zel. Communism-in khawtlang nun atanga Pathian nawr chhuah fihlim a tum a, a hlawhtling rih lo chu a ni. Communism zawk chu a lar ta vak lo zawk a. Pathian nia an ngaih inan loh avanga indona pawh a thleng hnem tawh hle a. Muslim leh Kristianten Crusade indona an bei nghek tawh a, Kristian ve ve Catholic leh Protestant an indo nasa hle thin tawh bawk. Mihringin a hriatthiam chinin thil a ti miau a, tisual rem rum tur chu a nia lawm! Tunlaiah erawh chuan Pathian dotu chu chutiang lam ni lovin hriatna huang chhungah Science changchawi leh chhuangin mi tam takin Pathian nun innghah nana hman leh sakhaw thil ngaihsakna te chu pawhchhiatsak an tum nasa hle a ni. Tam tak chuan a hlawhtlin mai pawh an ring rum rum a ni awm e. 𝐒𝐜𝐢𝐞𝐧𝐜𝐞 𝐡𝐧𝐮𝐡𝐦𝐚 𝐥𝐢𝐚𝐧 Thenkhat chuan Science kan tih hi thil naupang tak a ni e, an ti a. Kum zabi 17-na vel hma kh...

𝐌𝐎𝐃𝐈-𝐀 𝐈𝐍𝐃𝐈𝐀

Image
Khawvel boruak inher vel ngaihventute chuan India ram hi an ngaihthah ngai lo va. Democracy sorkara voter tam berna ram (largest democracy) a nih mai bakah ram dang nena insumdawn tawnna kawnga thlawhlai tha tak a ni miau a. Chu mai pawh a ni lo va, khawvelah hian Hindu sakhua zuitu majority nihna awmchhun ram pathum zinga pakhat (a dangte chu Nepal leh Mauritius) a nih vang pawh a ni tho mai thei. Miin Asia ram an thlir chuan China leh India hi an hmu lian lurh mai a ni. He ramah hian eng nge thleng tih an hre chak thin. 𝐅𝐫𝐞𝐧𝐜𝐡 𝐦𝐢𝐭𝐡𝐢𝐚𝐦 𝐡𝐧𝐮𝐡𝐦𝐚 Chutiang a nih vang emaw ni kher ni France ram daiha khawsa political scientist lar Christophe Jaffrelot chuan India politics chungchang hi 1990 chho atang khan a lo zir chiang tawh thin a, lehkhabu hlu tak tak 30 vel lai French leh English-in a chhuah tawh hial a ni. Nikuma a lehkhabu ziah phek 639 laia chhah 𝘔𝘰𝘥𝘪’𝘴 𝘐𝘯𝘥𝘪𝘢:𝘏𝘪𝘯𝘥𝘶 𝘕𝘢𝘵𝘪𝘰𝘯𝘢𝘭𝘪𝘴𝘮 𝘢𝘯𝘥 𝘵𝘩𝘦 𝘙𝘪𝘴𝘦 𝘰𝘧 𝘌𝘵𝘩𝘯𝘪𝘤 𝘋𝘦𝘮𝘰𝘤𝘳𝘢𝘤𝘺 ti...

𝗞𝗔 𝗖𝗢𝗩𝗜𝗗 𝗧𝗘𝗦𝗧𝗜𝗠𝗢𝗡𝗬

Image
Inring rengin ka awm a, ka rin loh lai takin a lo thleng! Covid hri a leng chum chum a, fimkhur a ngai nasa a kai ve thei kan ni tih pawh ka hria. Mahse, keima chungah tak chuan a thlen em chu ka ngai ngam thin lo nge ka inphal lo, chutiang ni ve turah ka inngai tlat lo. Chu mai bakah ngai neihna boruak a lo awm thui tawh hle a lo ni a. First wave vel kha chuan kan hlauvin kan invawng nasa a, second wave pawh kan la uluk viau, 3rd wave-ah meuh chuan a virus pawh a lo dal deuh tawh bawk nen, him deuh rohva inngaihna leh then lehrual han kawm chang pawhin kai mai lo tura inngaihna a lian aniang. Chutih lai tak chuan a rawn thleng rup mai a ni. Rin loh lai takin Hringnuna buaina leh harsatna lo thleng thin hi kan rin ang tak leh kan duh hun taka rawn thleng a vang hle mai. Bible-in inring reng (ready)a awm tur leh kan rin loh lai, kan beisei loh lai (unexpected) taka Mihring Fapa lo kal tur a sawi ang deuh kha a ni. Pathianniah hlim takin kan inkhawm a, thawhtanah kan committee, tlai lama...