๐Œ๐„๐†๐€๐‚๐‡๐”๐‘๐‚๐‡-๐“๐„ ๐€๐“๐€๐๐†๐€ ๐™๐ˆ๐‘ ๐“๐”๐‘



 

Eng vang  tak nge maw ni teh reng ni, tunlai ka Youtube feed-ah chuan America rama megachurch ho chungchang hi a rawn lang fo mai a. Tum lawk renrawn lem lovin ka en phah fo ta mai a ni. Rilru tawk deuh deuh, tunlai ringtutena kan hriat atana tha tih deuh deuh ka hriat phah nual mai. Ral atanga kan lo hmuh ang leh, ngaihsanna nena kan lo thlir ang ngawt hi chu thil nihphung a lo ni ber lo va. Kohhran kal zel atana pawimawh tam tak zir chhuah tur a awm dawnin ka hre ta a, ngaihtuahna i han seng leh lawk teh ang. TV leh phone screen-a awhawm awm tak taka kan lo hmuh thinte hi awh tur an ni chiah em le? Entawn tlak an ni em? tih ngaihtuah nghal zel ila.

 ๐Ÿ.      ๐Œ๐ž๐ ๐š๐œ๐ก๐ฎ๐ซ๐œ๐ก-๐ญ๐ž ๐œ๐ก๐ฎ

Tunlai tawngkam ‘megachurch’ an tih te hi chu Zotawng chuan ‘Kohhran lian’ tihna mai a ni ang a. Heng megachurch an tihte hi kar tina inkhawm mi 2,000 aia tam nei thei chin an ni. Hetiang kohhran lian hi chu a vang angreng viau. Kan hriat lar Joel Osteen-a Lakewood Church a han thang duang tak tak chu Sports Stadium an lei hmiah a, an vanglai tak tak chuan Pathianni inkhawmah mi 44,000 te an tling thei an ti. Pui mep mep tak a ni. Kan tlangval laia Serchhip KTP Gen Conference kan kal tum khan thaw tipik khawp khan kan chetvelna a tawt a, pandal zau tawk takah khan kan tlim hmur mai a, mi 20,000 vel kan ni an ti ta niin ka hria. Mi 40,000 vel kar tin inkhawm chu a pui dan tur a hriat thiam theih mai a ni.

Joel Osteen-a Pastor-na hman Lakewood Church hi America ramah pawh megachurch lian ber a ni hrim hrim a. A sum hrawm pawh a lian tham rap rap hle. Khawvelin a hriat lar Rick Warren-a Saddleback Church pawh hi a vanglaia mi 20,000 vel kar tina pungkhawm ziah thei kha an ni a, pui tak a ni. Megachurch lian hmasa chu Pastor Bill Hybels-a Willow Creek Community Church kar tin inkhawm mi 22,500 nei thin kha a ni. Khawvela Megachurch lian ber erawh chu South Korea-a mi daih a ni a, Paul Yonggi Chow-a kohhran din Yoido Full Gospel Church khi a ni daih, a lian ber dawttu chu Deeper Life Bible Church, Nigeria-a mi a ni awm e.

๐Ÿ.     ๐‡๐ž๐ญ๐ข ๐ญ๐š๐ค๐š ๐ฆ๐ข ๐š๐ง ๐ก๐ข๐ฉ ๐ญ๐ก๐ž๐ข๐ก ๐๐š๐ง

‘Engtin nge mi an hip bik em em?’ hi zawhna pawimawh tawp a ni lo thei lo. Heti taka an len a, miin an tuipui hi chhan tha tak a awm ngei ang. Megachurch zawng zawng an inang vek lo bawk ang tih chu a hriat mai bawk a. A tlangpui thuin Pentecostal – Charismatic leh Prosperity Gospel lam buaipuitute hi an lian duh viau a ni awm e. Heng megachurch-te hi ‘seeker-sensitive’ an tih ang chi – mite hip tumna lian tak nei an ni thin a. Thurin fiah kek kawka inzirtirna lam te, puitlinna kawnga inkaihhruai tumna lam aiin mi nuam tih zawng taka hla leh music (concert type) rawngbawlna neih that, thuchah pawh sual leh simna lam aia Pathian malsawmna leh duhsakna uar, Thlarau Thianghlim hnathawh pawh thilmak leh thil dangdai nen an hmehbel nasa a, thianghlimna leh tuarna nena sawi kawp an ti tam lo tlangpui thin a ni.

America ram Megachurch lian ber Pastor Joel Osteen chu Pathian Thu (theology) zir miah lo, radio leh communication lam zir thin (zir chhuak lem lo) a ni an ti. A pa John Osteen-a Pastor-na hnuaiah kum 17 chhung Television broadcast lam a lo buaipui thin. A zirtirna hian mi tam tak sawisel a hlawh nasa hle – a chhan pawh mi duhzawng, an ngaihthlak nuam tih, malsawmna lam chauh a sawi thin vang a ni. A lehkhabu maktaduai 8 lai an hralh tawh Your Best Life Now -ah chuan ‘Kraws’ tih a awm miah lo, an tih chu! Sual, Simna, Chhandamna, tih thupuite hian hmun a chang lem lo bawk a! Hei hian Megachurch tam takte sermon thluk dan tur chu a hriat thiam theih mai awm e. Pathian thutaka inkaihhruai tum aiin mite tihhlim leh tihnawm an tumin an uar a ni ber ang chu.

๐Ÿ‘.     ๐Œ๐ž๐ ๐š๐œ๐ก๐ฎ๐ซ๐œ๐ก ๐š๐ง ๐ญ๐ฅ๐š ๐ก๐ง๐ข๐š๐ฆ ๐ญ๐ฅ๐š๐ญ ๐ฆ๐š๐ข

Tun hnaiah hian thu lawmawm tih tur nge, lawmawm lo zawk – Megachurch ho tlak hniam thu report a awm ta zut mai. Covid Pandemic hnu khan a ni zual ta lehnghal a. Heng megachurch ho hi 1980-90 vela rawn lar chho, 2010 vela an vanglai thleng kha an ni a, tunah hian inkhawm an tla hniam rawk rawk mai a ni awm e. A chhan tam tak a awm ang. Chung zinga lian pawl tak chu hringnun harsatna tak tak hmachhawn nan an zirtirnate hi a tlak vak loh a ni, tih thangthar lehzual zawkte hian an hre tawh niin an sawi. Pathian malsawmna chungchang ringawt te, hahdamna inzawnpui ringawt te, concert type-a mi hip tum ringawt te hi Pathian Thutak-a inthlun loh chuan a lo tawk lo hle a ni awm e.

Saddleback church Pastor Rick Warren-a (a lehkhabu, The Purpose Driven Life kha copy maktaduai 50 an hralh tawh) khan kha kohhran a din hlawhtlin chhan a sawi pakhat chu a din tirhin miten kohhran an hlat chhan a zawt thin a, a chhan an sawi azir chuan a thuchah rem fuh ta niin a sawi. Hei hi tha awm takin lang mah se theologian tam takin an duh lo hle a ni. Kohhran chu mi duhzawng sawi tur a ni ber lo va ‘Thutak Ban leh Innghahna’ a ni zawk tur a ni, an ti. A kohhran pawh hian tun hnaiah hian harsatna an tawng nasa viau a ni awm e. Vanduai thlak taka a fapa a intihhlum hnuah phei chuan ani ngei pawh hian ngai a awh leh thei tawh lo, an ti a ni.

๐„๐ง๐  ๐ง๐ ๐ž ๐ค๐š๐ง ๐ณ๐ข๐ซ ๐ญ๐ฎ๐ซ ๐ง๐ข ๐ญ๐š?

Hetianga kan sawi hian Megachurch zawng zawng an tlahniam vek kan tihna a ni hauh lo va, an tlachhe ta vek tihna phei chu a ni teuh lo. Kohhran lian tak tak an la tam. Kan sawite pawh khi an la lian viau tho awm e. Amaherawhchu, tun hma an tluk tawh lo va, kal zelna kawngah Kohhran hian hriat tur tam tak a nei tih a lang. Fimkhur nan point thenkhat han thur chhuak ila:-

1.      Keini ho zinga kan sawi fo, “Kan inkhawmte hi thalaite hip zawngin kal ila,” kan tih hi ngaihtuah chian a ngai hle tih a lang. Mi hip tum ringawta ram tana Thutak, Chanchin Tha zirtirna pumpui a thelh si chuan a pawi thei. A tawpah a heng tho tho. Tunlai khawvelah hip theitu dang a tam tawh lutuk.

2.      Megachurch te hi an Pastor, mi hneh thei leh mi hip theite-a innghat a ni tlangpui a. An che chhia/mualpho ve thin a, an kohhran a thuanawp ta thin a ni. Thlarau thila mimala innghah lutuk hi a him lem lo a lo ni. Kohhran hi mimal larna leh thiltihtheihnaa innghah hi a tha ber lo tih a chiang hle.

3.      Miin sakhua a belh chhan chu nun hahdamna a zawn vang a ni tlangpui a. Hei hi kan hriat thiam reng a tul laiin Krista kraws kan thlenpui loh a hlauhawm tih hriat reng a tha. Sakhaw thilah pawh intihhlim leh nuam tih zawng zawn hian kan thlarau nun a tichhe thei viau a ni. A pawimawh ber hmuh thelh a awl. Nuam kan tih ber chi hi a ‘thlarau’ ber lem lo fo a nia.

4.      Social media lo hluar ta hi megachurch lawi thin tam takin an tuar a ni an ti. A chhan pawh social media vela an hmuh piah lam an megachurch-ah pawh khan an hmu tlat lo. A ‘special’ na a bo ni tur a ni. Kohhran chuan a Chhandamna thuchah kawl leh, Dikna leh Felna Lalpa a biak hi a dinpui reng tur a ni ang.

 

*****

 

Comments

Popular posts from this blog

๐™๐” ๐‹๐„๐‡ ๐‘๐”๐ˆ๐‡๐‡๐‹๐Ž: ๐“๐‡๐‹๐€๐‘๐€๐” ๐๐”๐ ๐€ ๐๐†๐‡๐€๐–๐๐† ๐ƒ๐€๐

KTP LEH ZIRNA

Thiam Loh Chang Mihring: Nih Sual leh Tih Sual